Bevordering van de rendabiliteit in de varkenssector door het verstrekken van marktinformatie en het afdekken van voedermarges op termijnmarkten

Overzicht

Doelstellingen

Het hoofddoel binnen dit project is om het verhaal te vertellen rond het belang en de kansen dat risicomanagement kan bieden in sectoren die met een sterke prijsvolatiliteit van hun grondstoffen of afzetmarkt te maken hebben, in casu de varkenssector. Er wordt dan ook expliciet vermeld dat niet enkel het systeem van termijncontracten als risicomanagement tool naar voren wordt geschoven, maar dat alternatieve vormen zoals bijvoorbeeld het gebruik van ‘voorwaartse contracten’ evenzeer tot de doelstellingen behoren van voorliggend project. Het demonstratieproject promoot een strategie van risicospreiding, waarbij een gedeelte van de productie en behoefte via voorwaartse contracten wordt vastgelegd (dat zijn vaste prijsafspraken met de klant of leverancier voor een bepaalde tijd), een deel via termijncontracten en afhankelijk van het risicoprofiel van de varkenshouder ook een gedeelte volledig vrij (spotmarkt) wordt gehouden. 

Om op een goede, duurzame en bewuste manier prijsafspraken te kunnen maken, is kennis echter onontbeerlijk. Er is heel veel kennis beschikbaar via internet, maar die informatie is ofwel betalend, ofwel te fractioneel, ofwel is ze te weinig toegepast voor de varkenshouder, waardoor ze moeilijk kan worden toegepast.

Voorliggend demonstratieproject wil binnen dit thema demonstreren op welke manier en binnen de milieuvoorwaarden de rendabiliteit binnen de varkenssector kan verbeterd of gehandhaafd worden. De doelstellingen binnen dit project zijn drieledig:

  1. Introduceren van prijsrisico-management:
    Het demonstratieproject heeft de ambitie om de marktpositie van de individuele varkenshouders te versterken. Termijnmarktwerking is echter een complexe (financiële) materie. Het hoofddoel van dit project is dan ook om deze materie op een verstaanbare manier tot bij de agrarische ondernemer te brengen. Hiervoor zullen verschillende tools aangeboden worden die demonstreren op welke manier de individuele varkenshouder, al dan niet in coöperatief verband, dit in de praktijk kan brengen. 
    Via het continu monitoren van de termijnmarkt-noteringen is het daarbij in principe mogelijk om een hogere voederwinst te realiseren. Via de termijnmarkt is de varkenshouder immers in staat om zijn toekomstige voedermarge te monitoren en daadwerkelijk posities in te nemen op een zelf gekozen tijdstip. Dit houdt dus ook in dat er zich in theorie momenten voordoen waarop het mogelijk is om een hogere voederwinst te realiseren, waarbij de varkenshouder zélf kan beslissen om al dan niet deze posities in te nemen. Voorliggend demonstratieproject wil dan ook nagaan of en in welke mate een individueel varkensbedrijf enige sturing kan krijgen via een uitgekiende termijnmarkt-strategie. De bedoeling hierbij is om de mogelijkheden van slimme hedging (of afdekking) over te brengen aan een grotere groep varkenshouders.
  2. Ontsluiten van marktinformatie:
    Het lijdt weinig twijfel dat informatie steeds belangrijker wordt in het bedrijfsleven. Kennis is macht, en dit geldt ook zo voor marktmacht. Het demonstratieproject heeft de ambitie om de marktpositie van de individuele varkenshouders te versterken door kennis te ontwikkelen en te vergaren over ‘de markt’ en vooral, om die vervolgens op een bevattelijke, aanschouwelijke én bruikbare manier tot bij de individuele varkenshouder te brengen.
  3. Stijging liquiditeit Varkenstermijnmarkt:
    Een aandachtspunt binnen het vooropgestelde prijsrisico-management is de liquiditeit op de varkenstermijnmarkt, m.a.w. de transacties op deze termijnmarkt zijn nog beperkt. Hierbij is het van belang dat de andere schakels in de voedselketen eveneens betrokken worden bij het instrument van het hedgen (i.e. risico beheersen) via de termijnmarkten. In een persmededeling van het kabinet van de minister-president van de Vlaamse regering (17 mei 2013), roept Kris Peeters ook de andere schakels van de varkensketen op om gebruik te maken van het ‘hedgen’ via de termijnmarkten. Als indirecte doelstelling van dit demonstratieproject wordt dan ook de verhoging van de liquiditeit van de varkenstermijnmarkt vooropgesteld.

Situering en verantwoording van het project

Zoals eerder gesteld is de varkenshouder vandaag volledig afhankelijk van dagprijzen (spotmarkt). Wetende dat de productiecyclus daarentegen verschillende maanden in beslag neemt, is de varkenshouderij in wezen een speculatieve sector. Immers, de productie wordt opgestart zonder te weten welke prijzen worden verkregen en dus of de productie verlieslatend dan wel winstgevend zal zijn.

Voorliggend demonstratieproject wil de varkenssector wijzen op nieuwe mogelijkheden op het vlak van bedrijfsmanagement. De bestaande saldoverschillen binnen de sector zijn immers niet louter en alleen te wijten aan verschillen in technische kengetallen. Ook de manier waarop wordt omgegaan met economische parameters en met name prijzen, heeft een grote invloed op de rendabiliteit.

Twee jaar terug, op 1 oktober 2012 plaatste Vlaams minister-president Kris Peeters, tevens bevoegd voor Landbouw, het eerste order op termijnmarkt van varkens van de ‘Pig Trading Companies’. De ‘Pig Trading Companies’ (PTC’s) is een vereniging van een 60-tal varkenshouders, ondersteund door het adviesbureau DLV, die gezamenlijk orders plaatsen op de termijnmarkt voor varkens, een primeur in Europa. Ze willen zich op die manier beter indekken tegen de grote volatiliteit op de markt.

Met de activiteiten van de ‘Pig Trading Companies’ wordt invulling gegeven aan één van de acties uit het ‘Vlaams Actieplan voor de Varkenshouderij’, dat minister-president Kris Peeters in 2011 lanceerde. Risicomanagement en opbrengstbeheersing zijn belangrijke focuspunten in dit Actieplan. De samenwerking binnen de ‘Pig Trading Companies’ op de termijnmarkten biedt daar dus een antwoord op. Dit demonstratieproject belicht het principe van risicomanagement en tracht alle betrokken partijen van de nodige relevante informatie te voorzien.

Timing van het project

Startdaum van het project is 01/03/2014 en loopt tot 31/03/2015. De totale projectduur zal opgesplitst worden in werkpakketen van telkens 3 maanden. Door een intensieve samenwerking met het Varkensloket zal gestreefd worden naar een continuering van dit thema, ook na afloop van dit project!

Doelgroep

De belangrijkste doelgroep zijn de varkenshouders. Gezien het thema marktwerking is, worden de overige schakels binnen de keten eveneens betrokken:

  • Varkenshouders;
  • Leveranciers (veevoederindustrie, graanhandelaren, …);
  • Afnemers (slachthuizen, uitsnijders, retail, …).

De indirecte betrokken partijen zijn:

  • Vlaamse overheid;
  • Praktijk en kenniscentra (Universiteiten, Hogescholen, …);
  • Financiële instellingen.

Betrachte resultaten

De doelstellingen zullen betracht worden via enkele specifieke demonstratieactiviteiten:

  • Er zal in de beginfase van het project een startbrochure opgemaakt worden die bevattelijk het concept, alsook de opkomende communicatieactiviteiten en contacten weergeeft;
  • Er zullen minimaal 3 persartikels in gerichte vakliteratuur verschijnen;
  • Via de website van het Varkensloket (www.varkensloket.be) zal alle projectinformatie beschikbaar zijn. Ook zal op deze website verwezen worden naar de marktinformatie en risicomanagement-tools;
  • Er zal 2-wekelijks een digitale nieuwsbrief verstuurd worden. Deze nieuwsbrief heeft als voornaamste doel de varkenshouders te informeren met marktberichten, marktprijzen, rendabiliteitssimulaties en -projecties;
  • Er worden 2x 6 opleidingsavonden voorzien voor de varkenshouders en haar ruimere keten. De eerste opleidingsavond zal plaatsvinden in het najaar van 2014. Een vervolg-opleiding wordt voorzien voor het voorjaar van 2015;
  • Er zullen 4 gastcolleges verzorgd worden in bestaande landbouwgerichte opleidingstrajecten (Landbouwhogescholen, universiteit, ...);
  • Op 14 mei 2014 zal een informatiemoment georganiseerd worden specifiek gericht naar de veevoedersector, dit ter verduidelijk van de doelstellingen, de werking en de methodieken belicht in het demonstratieproject;
  • Er zal een informatiemoment georganiseerd worden voor financiële instellingen. Prijsrisico-management kan een doorslaggevend argument zijn voor het verlenen van de nodige kredieten in de varkenssector, waardoor het uitermate belangrijk is om ook deze sector van de nodige informatie te voorzien; 
  • Er zal na afloop van het project een eindbrochure opgemaakt worden als neerslag van de projectresultaten.

Ter ondersteuning van bovenstaande resultaten en activiteiten zal de overheid tevens voorzien worden van relevante informatie:

  • De termijnmarktnoteringen van relevante veevoedergrondstoffen tezamen met de voortschrijdende MAS-Index zullen wekelijks ter beschikking worden gesteld van de overheid;
  • 4 maandelijks zal er een rapportering worden opgemaakt voor de Vlaamse overheid;
  • Jaar-rapportering MAS Voeder-Index
  • Onderbouwde visietekst voor de Vlaamse Overheid: Het technisch eindverslag op het eind van het project zal vergezeld zijn van een onderbouwde visietekst omtrent de mogelijkheden en mogelijke actiepunten om prijsrisico-management doorgang te laten vinden.

Startbrochure

In de startbrochure (pdf) van dit demonstratieproject vindt u de specifieke doelstellingen van het project terug. Het begrip risicomanagement wordt hierbij toegelicht. Daarnaast wordt aandacht geschonken aan wat demonstratieprojecten voor u kunnen betekenen, waarbij kort het thema 'Rentabiliteit in de varkenssector' wordt aangehaald. 

Nieuwsbrief

Ontvang de 2-wekelijkse nieuwsbrief over marktprijzen en risicomanagement.

Gedurende negen maanden geven de projectpartners tweewekelijks informatie omtrent marktprijzen en maken ze u wegwijs in het verhaal van risicomanagement. Stap voor stap zal u worden geïnformeerd over de termijnmarkt, de MAS-index, de futures, de Duitse noteringen, enz. Via het demonstratieproject willen de uitvoerders de varkenshouders zelf proactief laten beslissen in plaats van te laten afwachten.

Dankzij de steun van de Vlaamse overheid en de Europese Unie wordt deze informatie gratis ter beschikking gesteld. Schrijf u in indien u deze nieuwsbrief tweewekelijks wenst te ontvangen.

 

Samenstelling demonstratieproject 

De projectgroep bestaat uit 2 partners met een actief uitvoerende rol en twee ondersteunde partners. Daarnaast werd er een superviserende stuurgroep in het leven geroepen om de doelstellingen, activiteiten en resultaten te begeleiden.

De actief uitvoerende partners

DLV AgriBusinessCenter (DLV ABC) en DLV Market Advisory Services (DLV MAS) fungeren binnen dit demonstratieproject als ‘actief uitvoerende partners’.

DLV ABC heeft de voorbije 5 jaar een uitgebreide expertise opgebouwd rond het organiseren van vormingsmomenten en sensibiliseringsacties. Naast eigen werkkrachten, doet het centrum voor het organiseren van deze evenementen beroep op een team uit de DLV Groep, met een uitgebreide ervaring in organisatie, PR & Marketing binnen de landbouwsector. DLV ABC werkt ook regelmatig samen met andere organisaties zoals INAGRO, NAC, Flanders Horse Expo, Agriflanders, Agridagen, Landsbond Pluimvee, Agribusinessclub, VCM, Biogas-e, VLACO enzovoort. Ook bedrijven in de landbouwsector doen beroep op DLV ABC voor de organisatie van opleidingen en vormingsmomenten in hun eigen naam.

DLV MAS is een marktadviesdienst waarbij sinds 2012 een samengesteld pakket diensten aan geïnteresseerde bedrijven binnen de agro- en food-sector wordt aangeboden. Via regelmatige marktberichten informeert DLV MAS de aangesloten of geabonneerde bedrijven over de prijsvorming van hun producten. Deze informatie is enerzijds afkomstig van de spotmarkt en anderzijds van de termijnmarkten. DLV MAS herwerkt en interpreteert deze informatie en geeft accurate en kant-en-klare management-informatie. Naast de informatie en de ondersteuning bij het afsluiten van de contracten, kan de landbouwer beroep doen op DLV MAS om een deel van zijn producten op de termijnmarkt te plaatsen. DLV MAS ontwikkelde daarvoor een methodiek zodat de landbouwer het ‘hedgen’ of ‘afdekken van risico’s’ kan doorgeven aan een coöperatie, zonder zelf alle dagen achter de computer te moeten zitten om de markten op te volgen. Om dat te kunnen doen moet je de markten op de voet volgen en de nodige berekeningen en prognoses maken. De Pig Trading Companies werden met dit doel opgericht.

De ondersteunende partners

Pig Trading Company-West cvba (PTC-West) en Pig Trading Company-Oost cvba (PTC-Oost) zullen als ‘ondersteunende partners’ in dit demonstratieproject optreden. De PTC’s zijn twee coöperaties met tezamen een 60-tal progressieve ondernemende varkenshouders, met als doelstelling hedging en dit zowel aan de opbrengsten- als de kostenzijde van het bedrijf, waardoor er automatisch een target voedermarge vooropgesteld wordt! Dit is een primeur in Europa.

De stuurgroep

Net zoals bij eerdere demonstratieprojecten, wordt ook dit project begeleid door een stuurgroep. Deze stuurgroep bestaat uit de Vlaamse Overheid - Departement en Agentschap Landbouw en Visserij, het Varkensloket, het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO), Boerenbond en het Algemeen Boerensyndicaat (ABS/VEVA)

Eindbrochure 

Ter afronding van het demoproject werd de eindbrochure 'Bevordering van de rendabiliteit in de varkenssector door verstrekken van marktinformatie en door afdekken van voedermarges (pdf)' samengesteld.

Contact: Bart Teuwen (bt@dlv.be)

Varkensloket
© Varkensloket | Gebruikersvoorwaarden
info@varkensloket.be - 09 272 26 67. Heeft u suggesties voor onze website of heeft u een link gevonden die niet werkt? Meld het via het contactformulier.
Vlaamse Overheid