VARKENSLOKET

OMGEVINGSVERRIJKING

Staart-, oor- en flankbijten komen voor. Verscheidene factoren, zoals de genetische aanleg, het stalklimaat, de voedersamenstelling, de leeftijd/het gewicht, het seizoen, de huisvesting, het gewicht en de gezondheidsstatus kunnen aan de basis liggen hiervan. Hieronder worden enkele mogelijkheden voor verrijkingsmateriaal aangereikt als preventieve maatregel tegen staartbijten. 

  • Staartbijtrisico's: waardevolle indicatoren om je bedrijfsmanagement te optimaliseren (Suzy Van Gansbeke en Sarah De Smet; 2019).
     
  • Bijkomende eisen voor verrijkingsmateriaal: de puntjes op de i: sinds 1 september 2018 zijn er strengere eisen voor het verrijkingsmateriaal voor varkens. Aangezien er enige onduidelijkheid was over welke verrijkingsmaterialen al dan niet voldoen, zetten we een aantal concrete voorbeelden van verrijkingsmaterialen op een rij. Minimale invullingen zoals alleen een ketting en harde kunststof voorwerpen voldoen niet meer als enige verrijkingsmateriaal. Bovendien moet elke varkenshouder regelmatig zelf de mate van interesse voor (of het effect van) het verrijkingsmateriaal evalueren. Verrijking is immers geen doel op zich maar een middel om een meer stimulerende omgeving te creëren en ongewenst gedrag te voorkomen. Als de verrijking niet het gewenste effect heeft, zal meer, een ander of een bijkomend materiaal moeten worden voorzien.
     
  • Beoordelingsmethodes voor van het verrijkingsmateriaal: in dit artikel wordt gefocust op de methodes die kunnen worden gebruikt om het verrijkingsmateriaal te beoordelen. Op de website van Dienst Dierenwelzijn vind je de formulieren om het verrijkingsmateriaal te beoordelen.
     
  • Op de website van de dienst Dierenwelzijn vind je o.a. info over de soorten verrijkingsmateriaal, de beoordelingsmethodes en de wetgeving hieromtrent
Afleidingsmateriaal voor alle varkens

Bekijk hieronder een filmpje (2014) met mogelijkheden voor omgevingsverrijking.

Meer info

  • De brochure Hokverrijking Varkens (2018) van Wageningen UR geeft informatie over hokverrijking, welke materiaal effectief is als verrijking en hoe en wanneer een varkenshouder de varkens het beste dit materiaal kan geven.

  • De brochure Afleidingsmateriaal voor varkens: gewikt en gewogen (2016) geeft info over de eigenschappen en soorten verrijkingsmateriaal, en bijtgedrag en hoe hierop kan worden ingespeeld. Opgelet: in de brochure is de informatie over kettingen als verrijkingsmateriaal niet meer up-to-date. De brochure bevat wel waardevolle informatie over andere verrijkingsmaterialen.

  • Hoewel in er in de meeste EU-lidstaten routinematig gecoupeerd wordt, stelt de welzijnsregelgeving dat het couperen van staarten niet als standaardmaatregel mag worden uitgevoerd. Toch wordt er in bepaalde landen, zoals Zweden niet (meer) gecoupeerd zonder dat staartbijten als een groot probleem wordt ervaren.
    Het artikel ‘Varkens houden zonder staartcouperen?!  - deel 1’ (2016) schetst de Zweedse varkenssector, de welzijnswetgeving en hun aanpak om staartbijten te voorkomen.
    Het artikel ‘Varkens houden zonder staartcouperen?!  - deel 2’ (2016) focust op de acties die worden ondernomen als een bijtincident zich voordoet. Ook worden de verschillen tussen Zweden en Vlaanderen aangestipt.

  • Om de varkenshouders te stimuleren om het couperen achterwege te laten zonder extra risico’s op staartbijten, stelde het beleidsdomein Landbouw en Visserij, in samenwerking met de dienst Dierenwelzijn van de FOD Volksgezondheid een folder ‘Staartbijten voorkomen zonder couperen’ (2013) op.
     
  • In de presentatie 'Reductie van pijnlijke en/of stresserende ingrepen in de eerste levensweek' (Bert Driessen; 2012) worden verschillende onderzoeken om pijnlijke en/of stresserende ingrepen in de eerste levensweek te reduceren toegelicht. De ingrepen die aan bod kwamen waren castratie, tandjes slijpen, staartjes couperen, injecties (naald versus naaldloos) toedienen en het combineren van verschillende ingrepen. De presentatie kwam aan bod tijdens de studienamiddagen 'Praktijkinformatie voor de varkenshouder 2012'.
     
  • Gedurende het demonstratieproject 'Omgevingsverrijking bij varkens om bijtletsels te voorkomen' (2007-2009) werden een aantal proeven uitgevoerd om het effect van specifiek verrijkingsmateriaal op het bijtgedrag van varkens te tonen. De presentatie' Omgevingsverrijking bij varkens om bijtletsels te voorkomen' (Jos Van Thielen; 2014) die tijdens de studiedag 'Varkenshouderij: duurzaamheidsaspecten gedemonstreerd' bundelt de voornaamste aanbevelingen uit het demonstratieproject. In februari 2013 startte een onderzoeksproject ‘Onderzoek naar aanpassingen van het management of verrijkingselementen ter voorkoming van staartbijtgedrag en kannibalisme bij varkens’ dat mogelijke praktijkoplossingen wil onderzoeken een aanreiken om frustratiegedrag en agressie in praktijkbedrijven te reduceren.
     
  • De brochure 'Dierenwelzijn in de veehouderij' (2000) belicht de evaluatie van het dierenwelzijn, de link tussen dierenwelzijn en huisvesting, de strategie van de distributie inzake dierenwelzijn, de ethische aspecten van dierenwelzijn en aanbevelingen voor de veehouder.

Afbeeldingsresultaat voor vraagteken logoIk heb een biggenbatterij waar de ketting ongeveer 10 - 12 cm van de zijkant hangt. Ik weet dat dit niet meer voldoende is, dus zou ik er een stuk darm aan willen hangen. Zijn hier bepaalde afmetingen of andere normen aan verbonden? Want er is me verteld dat er in Nederland minimum afmetingen zijn. Is het wettelijk bepaald hoeveel afleidingsmateriaal er in elk hok aanwezig moet zijn? Concreet zitten er in mijn stal 15 biggen per hok. Hoeveel afleidingsmateriaal zou ik dan idealiter moeten voorzien? Moeten alle dieren tegelijk aan het materiaal kunnen?

Afbeeldingsresultaat voor vraagteken logoIk zou graag automatisch stro willen verstrekken en wens informatie over de stro-opname  door de varkens en het stroverbruik? Worden de technische resultaten hierdoor beïnvloed?

Afbeeldingsresultaat voor vraagteken logoIk dacht dat in de nabije toekomst het couperen van biggenstaarten verboden zou worden, maar ik vind hierover geen informatie op internet (enkel over het verbod op het routinematig couperen). Klopt dit wel, en zo ja wanneer gaat dit in voege?

Afbeeldingsresultaat voor vraagteken logoIs het staartbijtprobleem even groot bij fokzeugen dan bij vleesvarkens? En wat zijn de risicofactoren voor het voorkomen van staartbijtproblemen?