Mest - Milieu

Overzicht

Mest/mestverwerking

  • In Vlaanderen wordt een vijfde van de geproduceerde mest verwerkt. Als de mestproductie toeneemt of de bemestingsnormen strenger worden, zal de vraag naar mestverwerking stijgen. Het rapport 'Vraag naar mestverwerking onder map IV' (Van der Straeten B. en Buysse J.; 2013) levert een bijdrage tot het algemene inzicht omtrent het samenspel tussen het landbouwergedrag, het (mest)beleid en de mestverwerking.

  • De presentatie 'Het CVBB werkzaam in het kader van MAP 4 en ten dienste van land- en tuinbouw’ (Dirk Cooman; 2012) licht toe wat het Coördinatiecentrum voorlichting en begeleiding duurzame bemesting kan doen voor de land- en tuinbouw. Deze presentatie kwam aan bod tijdens de studiedagen ‘Varkenshouderij actueel september 2012‘.

  • De startersbrochure ‘Mestbank helpt starters op weg’ (VLM; 2012) informeert startende landbouwers over de regelgeving en de bepalingen van het mestdecreet. Er wordt informatie gegeven over identificatie, aangifteplicht, bemesting van percelen, dieren, vervoer van mest, spuistroom, mestbalans, uitwisseling van gegevens en het mest internet loket.
  • De brochure 'Mestverwerking(splicht) garantie voor het voortbestaan van de intensieve veehouderij of een loden reddingsboei?' (Ludwig Lauwers, Veerle Campens en Sonia Lenders; 2003) geeft toelichting bij de effecten op de competitiviteit van de varkenssector, het arbeidsinkomen, de keuze van mestafzet tarieven en mogelijke bijsturingen van de mestverwerkingsplicht.
  • Op de website van de Vlaamse overheid - Departement Leefmilieu, Natuur en Energie wordt informatie gegeven over de ‘mestdecreet’ regelgeving. Het mestdecreet geeft de gereglementeerde plaatsen, perioden en omstandigheden weer waar meststoffen mogen worden verspreid.

Vergisting

  • Op 31 januari en 6 februari 2013 werd studienamiddagen georganiseerd rond de implementatie van een vergister op varkensbedrijven. Er werd besloten dat een micro- of pocketvergister nuttig kan zijn, maar niet voor iedereen is weggelegd. Alvorens te investeren in een vergistingsinstallatie dienen eerst alle kosten en baten duidelijk in kaart te worden gebracht. Inagro raadt aan u hierin individueel te laten begeleiden. Vergisting op basis van 100% varkensdrijfmest is momenteel niet mogelijk en afzet voor co-stromen is noodzakelijk. Lees het verslag van de studienamiddagen na.

Emissies (ammoniak, geur en fijn stof

  • Bekijk de geüpdate stallijst met de ammoniakemissiearme stalsystemen (pdf) (Vlaamse overheid, juli 2016). 

  • Informatie over ammoniak-reducerende maatregelen (o.a. algemene info, PAS-lijst en procedure voor opname in de PAS-lijst) vindt u terug op de VLM-website.

  • Uit onze bevraging bij varkenshouders met ammoniakemissiearme stallen met schuine putwanden bleek dat de praktijktevredenheid wisselend is. In het artikel 'Succesfactoren mestkelders met schuine putwanden' leest u meer over de aandachtspunten bij de aanleg en het gebruik van een dergelijk systeem.

  • De PAS-lijst (VLM; 2015) bevat een aantal maatregelen zoals staltechnieken, voeder- en managementtechnieken, die minstens een ammoniakreductie van 10% geven. 

  • Het artikel '(Fijn) stof tot nadenken' informeert u over de invloed van fijn stof op de gezondheid van de landbouwer en diens varkens. Daarnaast worden een aantal technieken en maatregelen omschreven die de blootstelling aan fijn stof aanzienlijk kunnen verlagen en wordt het gebruik van een stofmasker toegelicht.

  • Brandweerdeskundige/Adviseur gevaarlijke stoffen Jetty Middelkoop lichtte tijdens een studienamiddag (2014) ‘De gevaren van mestgassen (pdf)’ en ‘De gevaren van kuilgassen (pdf)’ toe, waarbij de nadruk werd gelegd op het nemen van goede veiligheidsmaatregelen. Daarnaast biedt de informatiefolder 'Kiek uut met stront (pdf)', u een leidraad voor het veilig werken in mestopslagen. Het verslag van de studienamiddag kan u nalezen via deze link.

  • Naar aanleiding van de studiedag 'Varkenshouderij: duurzaamheidsaspecten gedemonstreerd' (2014) werden de belangrijkste aanbevelingen uit het demonstratieproject op een rijtje gezet door Suzy Van Gansbeke (ADLO) in de presentatie 'Code van goede praktijk voor emissiearme stalsystemen in de varkenshouderij'.

  • Ter afronding van het demonstratieproject ‘Hoe geuremissies beheersen’ werden de brochures ‘Hoe geuremissies beheersen’ (2013) en ‘Boeren met buren, communiceren met je buur(t)’ (2013) gepubliceerd. De initiatiefnemers willen hiermee land- en tuinbouwers helpen om een dialoog aan te gaan met hun buur(t) door richtlijnen en bruikbare tips mee te geven. In de brochure vindt u praktijkgetuigenissen van vier land- en tuinbouwers die in dialoog zijn gegaan met hun buren. Op basis van deze getuigenissen werden waardevolle tips geselecteerd om een goede relatie met de buurt te creëren, te behouden of te verbeteren. Uit de brochure blijkt dat niet alleen communiceren, maar ook de manier waarop wordt gecommuniceerd een belangrijke factor is. Tot slot bevat de brochure een interview met twee burenbemiddelaars die hulp kunnen bieden wanneer de communicatie stroef verloopt.

  • Bij het toekennen van een milieuvergunning wordt soms in de bijzondere voorwaarden vermeld dat u ‘binnen een bepaalde tijdspanne na de ingebruikname van de luchtwasser, een rendementsmeting moet laten uitvoeren’. Informatie hierover vindt u terug in de presentatie ‘Verplichte rendementsmetingen luchtwassers: let op de bijzondere voorwaarden in uw milieuvergunning’ (Suzy Van Gansbeke; 2013). De presentatie kwam aan bod tijdens de studiedagen ‘Varkenshouderij Actueel 2013’. Lees het verslag van de studienamiddagen na.
  • De presentatie ‘Arbeidsveiligheid, emissies en reductiestrategieën’ (Nele Van Ransbeeck; 2013) belicht de problematiek rond emissies van ammoniak, fijn stof en broeikasgassen. De metingen van concentraties in de stal, emissies en inschattingen van het arbeidsrisico worden besproken. Enkele reductiemaatregelen (persoonlijke bescherming, brongericht of end-of-pipe) worden toegelicht. De presentatie kwam aan bod tijdens de studienamiddag ‘Fijn stof en gassen in vleesvarkensstallen: binnenluchtkwaliteit en emissies’. Lees het verslag van de studienamiddag na.
  • Voor veel van de opgelegde milderende maatregelen voor geuremissies geldt als uitvoeringsvoorwaarde de opmaak van een standaardprocedure. De toepassing van de standaardprocedure moet in bepaalde gevallen genoteerd en bijgehouden worden in een logboek. De standaardprocedure en het logboek moeten op elk moment ter beschikking gehouden worden van de toezichthouders. Op de ILVO website (onderdeel maatregelen) worden voorbeelden van de verschillende standaardprocedures en logboeken ter beschikking gesteld. In specifieke gevallen en bij akkoord van de vergunningverlenende overheid kan afgeweken worden van deze voorbeelden.
  • De brochure ‘Milderende maatregelen voor geuremissies die afkomstig zijn van bestaande varkens- en pluimveestallen in Vlaanderen’ (E. Brusselman en P. Demeyer; 2012) geeft een overzicht van het wetenschappelijk onderzoek dat internationaal werd uitgevoerd naar mogelijk milderende maatregelen. De maatregelen kunnen relatief eenvoudig en zonder veel extra kosten toegepast worden in de meeste bestaande stallen.
  • De presentatie ‘Nieuwe, innovatieve technieken - Analyse werkingskosten luchtwassystemen’ (Tine Degroote en Stijn Bossin; 2013) beschrijft end of pipe (geplaatst na de stal zoals luchtwasser, biobed, vernevelsysteem, verlengde koker en windsingel) en front of pipe technieken (geplaatst in de stal zoals verschillende ammoniakemissiearme stalsystemen, varkenstoilet, maatregelen omzendbrief, mestadditieven en ionisatie) die voor geurreductie kunnen worden gebruikt. De presentatie kwam aan bod tijdens de studienamiddagen ‘Wat weet u over geur in de varkenshouderij?’ die kaderden in het demoproject ‘Hoe geuremissies beheersen’ en het project ‘Duurzaam geuremissies beheersen’.
  • Op de website van de Vlaamse Overheid - Departement Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE) wordt informatie gegeven over regelgeving. In het algemene gedeelte wordt de geurregelgeving weergegeven. In het onderdeel milieuvergunningendecreet wordt de Vlarem regelgeving toegelicht. Het milieuhandhavingsdecreet geeft een aanzet voor een efficiënter, effectiever en sneller handhavingsbeleid in Vlaanderen. De gemeentelijke politieverordening geeft gemeenten de bevoegdheid om gemeentelijke politieverordeningen in te stallen en dus in te grijpen wanneer er sprake is van openbare overlast. In de Vlaamse codex Ruimtelijke ordening is, vanuit een integrale benadering, het doel te waken over de kwaliteit van de leefomgeving.
  • Het Vemis-consortium wil werk maken van kennisopbouw rond luchtemissies in de veehouderij. Vemis biedt ook diensten aan via het geurlabo en de adviesdienst. Op de website van Vemis vindt u meer informatie.

Water 

  • De (herwerkte) brochure 'Water op het landbouwbedrijf' (Departement Landbouw en Visserij; 2008) benadrukt het belang water van goede kwaliteit op het landbouwbedrijf en geeft informatie over vergunningen op grondwaterwinning, heffing op het lozen van water, afvalwaterbeperking en waterzuivering.
  • De presentatie 'Alternatieve waterbronnen' (Dominique Huits en Sigrid De Ketelaere; 2008) bespreekt het gebruik van leiding-, grond-, hemel-, oppervlakte- en drainagewater in de landbouw, evenals de mogelijke waterbehandeling. Deze presentatie kwam aan bod tijdens de studiedagen ‘Praktijkinformatie voor de varkenshouder 2008’.
  • De brochure 'Water, elke druppel telt. Varkenshouderij' (VMM; 2004) geeft algemene informatie over het waterverbruik in varkenshouderijen, tips voor het verminderen van het waterverbruik en het verbeteren van de waterkwaliteit.
  • Op de website van het Departement Landbouw en Visserij wordt de praktijkgids water aangeboden. De ‘praktijkgids water’ besteed aandacht aan het naleven van bestaande verplichtingen en reikt landbouwmethoden en –technieken aan om verstandig om te springen met water. In een ‘algemeen gedeelte’ wordt aangehaald dat een duurzaam watergebruik belangrijk is. Het onderdeel 'belang van duurzaam watergebruik' haalt aan waarom het belangrijk is om zuinig om te springen met water. De ‘wettelijke verplichtingen’ zetten aan tot een doordacht en duurzaam gebruik van water. Een 'wateraudit' kan in kaart brengen hoe er op uw bedrijf wordt omgegaan met water. In het onderdeel ‘duurzaam watergebruik in de varkenshouderij’ wordt aandacht geschonken aan hoeveel water de Vlaamse varkenshouderij gebruikt, waarvoor het water wordt ingezet, wat de gevolgen kunnen zijn van een slechte drinkwaterkwaliteit en hoe verstandig kan worden omgegaan met water. In het onderdeel ‘zuinig omspringen met water en water besparen’ wordt aangegeven hoe water kan worden bespaard en welke kostenbesparing hierdoor kan worden gerealiseerd. In een volgend onderdeel 'hergebruik van water binnen uw eigen bedrijfsvoering' wordt aangehaald dat water van een biologische of chemische luchtwasser kan worden hergebruikt om water te besparen. ‘Alternatieve waterbronnen’ (hemelwater, open putwater, oppervlaktewater, drainagewater of ondiep grondwater) kunnen worden ingezet. In het onderdeel ‘afvalwater – wettelijke vereisten’ worden de wettelijke vereisten en voorwaarden voor het lozen van afvalwater toegelicht. Het onderdeel ‘afvalwaterzuiveringssystemen’ beschrijft o.a. welke afvalwaterzuiveringssystemen er bestaan en welke factoren een rol spelen bij de keuze van een afvalwaterzuiveringssysteem. Biologische en chemische luchtwassers zijn verantwoordelijk voor de productie van spuiwater, met dit spuiwater moet op een correcte manier omgegaan worden. Het ‘tegengaan van waterverontreiniging door spuiwater’ helpt de waterkwaliteit in Vlaanderen te verbeteren.

Vraag en antwoord

Emissies

  • Moet ik bij een verbouwing van een loods naar een varkensstal de varkensstal ammoniakemissiearm uitvoeren? Lees het antwoord op de vraag na.
  • Ik heb een vraag in verband met de emissie van ammoniak, geur, fijn stof bij varkens. Voor mijn stageverslag probeer ik te achterhalen met welke waarden men rekent in een MER-rapportage. Lees het antwoord op de vraag na.
  • Kan u mij de beschikbare informatie aangaande milderende maatregelen voor geuremissies in bestaande varkensstallen bezorgen? Lees het antwoord op de vraag na.
  • Een klant heeft een probleem met zijn biologische luchtwasser. De pH van de luchtwasser stijgt continu. Mag de varkenshouder de biologische luchtwasser aanzuren om de pH op niveau te houden. Wat zou de invloed op de bacteriën zijn? Is het wettelijk toegelaten om een biologische luchtwasser aan te zuren? En is dit ook toepasbaar in de praktijk? U kan het antwoord op deze vraag hier nalezen.
  • Kan u mij informatie bezorgen over biologische luchtwassers: o.a. de vereisten voor productie en de hoeveelheid spuiwater. Het gaat hier over een bestaande zeugenstal met een kraamhok, dekafdeling en een biggenbatterij. De kraamafdeling van de stal zal worden omgebouwd. U vindt het antwoord op deze vraag hier terug.

Mest/mestverwerking

  • Hoe kan ik schuimvorming op de mest voorkomen? Lees het antwoord op de vraag na. 
  • Is het mogelijk om voor varkens (of meer specifiek zeugen, beren, biggen en eventueel per gewichtsklasse) een richtwaarde voor het volume/tonnage mest per dier per jaar weer te geven? Lees het antwoord op de vraag na.
  • Welke oplossingen bestaan er om een dikke korst op drijfmest op te lossen? Lees het antwoord op de vraag na.
  • Ik ben landbouwer en de laatste jaren hebben wij het moeilijk door de crisis in de sector. Bovendien hebben wij boetes (superheffing) moeten betalen, omdat onze mest niet werd verwerkt in 2005 en 2006. Nu is mijn vraag of degenen die deze boetes op hebben gelegd, dit recht wel hebben aangezien in 2005-2006 nog geen mestverwerking bestond. U vindt hier het antwoord op deze vraag terug. Daarnaast wordt uitgelegd op basis van welke gegevens de administratieve boete wordt bepaald, indien u te weinig mest verwerkt.

Varkensloket
© Varkensloket | Gebruikersvoorwaarden
info@varkensloket.be - 09 272 26 67. Heeft u suggesties voor onze website of heeft u een link gevonden die niet werkt? Meld het via het contactformulier.
Vlaamse Overheid