Voeder

Melk is de voornaamste voedingsbron voor jonge biggen. Gedurende de eerste 24-36 uren na de geboorte is de opname van biestmelk (met antistoffen, die doorheen de darm worden opgenomen in de bloedbaan) essentieel voor de algemene weerstand van de pasgeboren biggen. Nadien voorziet de zeugenmelk de biggen van voedingsstoffen (vetten, koolhydraten en eiwitten) en antistoffen, die lokaal ter hoogte van de darm bescherming bieden tegen ziekte. Eén tot twee weken na de geboorte kan er tevens worden gestart met het bijvoederen aan de zuigende biggen, wat een positief effect heeft op de voederopname tijdens en na het spenen. Cruciaal op het moment van spenen is dat de biggen goed blijven eten. In deze rubriek vindt u informatie over de voeding van biggen vóór het spenen, gedurende het speenproces en tijdens de batterijperiode.

Overzicht

Brochures en presentaties 

  • Tijdens de presentatie Succesvol spenen van biggen, een uitdaging voor de varkenshouder (Joris Michiels; 2017) wordt ingegaan op de speenproblematiek en mogelijkheden om de speendip te beperken.  Deze presentatie kwam aan bod tijdens  de studienamiddag 'Onderzoeksprioriteiten voor de varkenshouderij' (pdf) die doorging op 12 januari 2017 tijdens de Agriflanders-beurs.

  • Het artikel 'Voeder: kritische succesfactor in rendement' (pdf) (2016) is een reflectie van een workshop over voeder, de kostprijs ervan en de invloed op het bedrijfsrendement. 

  • In de presentatie ‘Biestmanagement’ (Ilse Declerck; 2016) wordt het belang van biest op korte en lange termijn verder uitgediept. Deze presentatie kwam aan bod tijdens de heropfrissingscursus ‘Kraamstalmanagement’ (jan-feb 2016).

  • In de presentatie ‘(Bij)voeding van biggen in kraamstal of nursery’ (Jeroen Degroote; 2016) wordt ingegaan op de melkgift en -samenstelling. Ook opfokmaatregelen zoals het intermitterend spenen, het inzetten van pleegzeugen, het bijvoederen van melkproducten en het geven  van snoepvoeder komen aan bod. Deze presentatie kwam aan bod tijdens de heropfrissingscursus ‘Kraamstalmanagement’ (jan-feb 2016).

  • Voeder ik het best meel of korrels aan mijn varkens? Een vraag die sterk leeft bij varkenshouders en aldus regelmatig opduikt bij het Varkensloket. Het artikel 'Pelleteren goed voor dierprestaties, maar minder goed voor fijn stof?'gaat hier dieper op in en verduidelijkt welke invloed het vermalen en het pelleteren van voeder heeft op de dierprestaties, de diergezondheid en de luchtkwaliteit in de stal.

  • De presentatie ‘Lysinebehoefte van biggen tussen 4 en 9 weken’ en bijhorende tekst (Sam Millet; 2015) bespreken de resultaten van een proef waaruit bleek dat de lysinebehoefte van biggen hoger ligt dan de lysinegehaltes in de gangbare praktijkvoeders. Een verslag van de ILVO-Varkensloket studienamiddag kan u hier nalezen.
  • De presentatie ‘Effect van partikelgrootte en pelletering op fijn stofgehalte en groeiprestaties van biggen tussen 4 en  9 weken’ en bijhorende tekst (Sam Millet; 2015) tonen aan dat biggen opgekweekte met gepelleteerd voeder beter groeien. Maar het voederen van korrels kan dan weer leiden tot hogere fijnstofconcentraties in de stal. Een verslag van de ILVO-Varkensloket studienamiddag kan u hier nalezen.
  • Het artikel 'Meerfasenvoeding in de praktijk, van big tot vleesvarken' (2015) geeft de (economische) voordelen weer van het aanpassen van de voeding aan de behoeften van het dier.
  • In het kader van antibioticareductie wordt zinkoxide als alternatief naar voor geschoven in de strijd tegen diarree na het spenen. Het artikel 'Zinkoxide als alternatief voor antibiotica na het spenen' (2015) gaat dieper in op de speenproblematiek en praktijkervaringen met het gebruik van zinkoxide gedurende de eerste 14 dagen na het spenen.
  • De brochure 'Kennis van varkensvoeding als sleutel tot rendabel voederen' biedt u op eenvoudige manier praktische informatie over de voeding van fokdieren, biggen en vleesvarkens. De brochure bevat informatie over het spijsverteringsstelsel, de verschillende nutriënten, het drinkwater, de mogelijke grondstoffen en de manier waarop een rantsoen kan worden geformuleerd.
  • Naar aanleiding van de studiedag 'Varkenshouderij: duurzaamheidsaspecten gedemonstreerd' (2014) werden de belangrijkste aanbevelingen uit het demonstratieproject op een rijtje gezet door Sam Millet (ILVO) in de presentatie' Het gebruik van DDGS in varkensvoeder'. De aanbevelingen werden aangevuld met de resultaten verkregen uit het IWT-LO project.
  • De eindbrochure 'Alternatieve eiwitbronnen in de voeding van vleesvarkens' van het demonstratieproject 'Precisievoeding van vleesvarkens: meerfasevoeding op basis van zelf geteeld eiwitbronnen' is verschenen. De brochure beschrijft de problematiek van de soja-import in Europa. Daarnaast worden de belangrijkste alternatieve eiwitbronnen opgelijst die in het voeder gebruikt kunnen worden ter vervanging van soja.
  • Varkens zijn omnivoren (zowel plant- als vleeseters), waaraan de bouw van hun spijsverteringsstelsel is aangepast. Om te voldoen aan hun energiebehoefte moeten varkens voldoende voedingsstoffen (nutriënten) via het voeder opnemen. De verschillende nutriënten (zoals eiwitten, koolhydraten, vetten en mineralen) en hun belang in het voeder worden besproken. Deze info vindt u terug in de presentatie ‘Algemene inleiding tot de varkensvoeding’ (Geert Janssens; 2013), die aan bod kwam tijdens de lessenreeks ‘Voeding in de varkenshouderij’. Lees meer
  • De presentatie 'Alternatieve eiwitbronnen voor soja' (Katrijn Ingels; 2013) geeft een overzicht van enkele Europese eiwitbronnen (erwten, veldbonen, lupinen, koolzaad- en zonnebloemschroot, DDGS en aardappeleiwit) als alternatief voor soja. De presentatie werd gegeven tijdens de studienamiddagen 'Meerfasevoeding bij vleesvarkens'. Deze studienamiddagen kaderden in het demonstratieproject 'Precisievoeding van varkens: meerfasevoeding op basis van zelfgeteelde eiwitbronnen'. Lees het verslag van de studienamiddagen na.
  • Een goede voeding van drachtige zeugen is essentieel voor het krijgen van biggen met een goed geboortegewicht en goede overlevingskansen. Vervolgens is de opvang van de biggen tijdens de zoogperiode van belang. Het cruciale moment is de speenperiode waarbij de biggen worden blootgesteld aan tal van stressoren. De biggenvoeding verdient dan ook speciale aandacht door het verstrekken van goed verteerbare eiwitten, vetten en koolhydraten. Bekijk de presentatie ‘Voeding van biggen’ (Dirk Fremaut; 2013). De presentatie kwam aan bod tijdens de lessenreeks ‘Voeding in de varkenshouderij’. Lees meer
  • De presentatie ‘Voeding van varkens op bedrijfsniveau’ (Dirk Fremaut; 2013) geeft informatie over het produceren van voeders (nat, meel en korrel) op het bedrijf. Het samenstellen van een goed rantsoen vergt enige kennis over de verschillende voedermiddelen. De presentatie kwam aan bod tijdens de lessenreeks ‘Voeding in de varkenshouderij’. Lees meer
  • De presentatie 'Voeding van moederloze biggen' en 'tekst' (Sam Millet; 2012) geeft informatie over de melk als voedingsbron, de energiebehoeftes van biggen en de overschakeling naar speenvoeders. De presentatie kwam aan bod tijdens de demonstratiedagen 'Overtallige biggen: Hoe ALLE biggen in de vleesvarkensstal krijgen?' (mei-juni 2012). U kan het verslag van de demodagen nalezen.
  • De presentatie 'DDGS in de varkensvoeding' (Dirk Fremaut; 2011) belicht het gebruik van DDGS (bijproduct uit de bio-ethanolproductie) bij biggen en vleesvarkens. De presentatie kwam aan bod tijdens de studiedagen ‘Praktijkinformatie voor de varkenshouder 2011’ en kaderde in het demonstratieproject 'Bijproducten uit de energiewinning aanbod en waarde voor varkens'.
  • De presentatie 'Eiwitbehoefte van vleesvarkens' (Sam Millet; 2010) bespreekt de aminozuur (valine) behoefte van biggen. De presentatie kwam aan bod tijdens de studiedagen ‘Praktijkinformatie voor de varkenshouder 2010’.

Nuttige links 

  • Een overzicht van de voederprijzen vindt u terug op de website van het Departement Landbouw en Visserij. Deze voederprijzen werden vanaf januari 2007 bijgehouden door BEMEFA. De weergegeven prijzen worden berekend op basis van de commercieel meest verkochte formule per diersoort. In de prijs wordt een gemiddelde korting, zoals in de praktijk toegepast, verrekend.

  • Op de website van het FAVV wordt een overzicht gegeven van het wetgevend kader voor diervoeders. In de eerste plaats wordt een algemeen overzicht gegeven van wat belangrijk is voor de diervoedersector, daarnaast wordt dieper ingegaan op o.a. erkenningen, etikettering en controles.

Checklists 

Checklists worden door het FAVV gebruikt bij het uitvoeren van inspecties.

Vraag en  antwoord   

  • Zijn er maximale aanvaarde concentraties vastgelegd voor de mycotoxines deoxynivalenol (DON) en zearalenon (ZEA) in vermaalde korrelmaïs (CCM) en diervoeders? 
    Lees het antwoord op de vraag na.
  • Kunnen ruwvoeders, zoals voederbieten, suikerbieten, maïskuil en grasklaverkuil worden gebruikt in het rantsoen van biologische varkens? Lees het antwoord op de vraag na.
  • Welke dierlijke (rest)producten zijn nog toegelaten in de productie van veevoeders (varkens en pluimvee)? Lees het antwoord op de vraag na.
  • We hadden graag wat meer informatie verkregen in verband met meel-, korrel- of kruimelgebruik. Is het aan te raden om over te schakelen naar korrel of beter te blijven bij meel? Lees het antwoord op de vraag na.
  • Na hoeveel uren of dagen is een niet gezogen tepel bij een zeug nog bruikbaar? Dit gedurende de biestperiode en de periode nadien? Welke onderzoeksresultaten zijn er hieromtrent?
  • Blijft de melkproductiecapaciteit van een niet gezogen tepel bij een jonge zeug intact? Is deze lager of gelijk voor volgende cycli? Welke onderzoeksresultaten zijn hieromtrent?
  • Hoe is het gedrag van biggen bij het zogen? Neemt een big na de geboorte onmiddellijk biest op, of wachten biggen tot een aantal andere biggen zijn geboren, zodat er in groep aan de tepels wordt gezogen?
  • Heeft u meer info betreffende de doeltreffendheid van een melkmachine bij zeugen. Bijvoorbeeld voor het aftappen van colostrummelk? Lees het antwoord op deze vragen na.
  • Kan u me meer vertellen over de werking van vitamine E en selenium, de behoeftes en de mogelijke neveneffecten? Lees het antwoord op deze vraag.
  • Kunnen peren of perensap gebruikt worden als voeding voor de varkens?  Bijvoorbeeld in een brijvoerinstallatie? Wat is de voedingswaarde? Hoe kan dit het best toegediend worden (in voormenger, als sap of in zijn geheel)? Wat zijn de risico's? Lees het antwoord op de vraag na.
  • Heeft u informatie aangaande het aantal eet- en drinkplaatsen bij varkens. Lees het antwoord op de vraag na.
  • Ik doe mijn eindwerk over de groei van gespeende biggen tot vleesvarkens. Ik ben op zoek naar de grondstoffen in de voeders voor biggen van rond de 7,5 kg, 20 kg, 50 kg en 90 kg wat er daar nu precies verschillend aan is aan de voeders. Waar er bijvoorbeeld meer tarwe in zit en andere producten in het ene dan in het andere. Lees het antwoord op de vraag na.
  • Is het mogelijk om in varkensvoer verse platvis op te nemen? Lees het antwoord op de vraag na.
  • In het maandblad varkensbedrijf stond er een beschrijving van een studienamiddag van nutritionisten. Er waren twee sprekers uitgenodigd, waarvan een dierenarts uit Denemarken. De beste van de klas i.v.m. antibioticareductie op het varkensbedrijf. Daarin werd vermeld dat men in Denemarken enorme hoeveelheden ‘zinkoxide’ gebruikt. Waarom wordt dit niet toegelaten in België? Het is niet toegelaten, maar we worden wel met elkaar vergeleken als het gaat over antibioticaverbruik. Kan daar iets aan gedaan worden? U vindt hier het antwoord op deze vraag terug.
  • Voor de opfok van moederloze biggen heb ik weet van een kunstzeug die wordt gebruikt. Na het uitdoseren maakt het apparaat een knorrend geluid zoals de zeug dit doet om de biggen te lokken. Wordt dit systeem nog gebruikt? Zijn er alternatieven voor de opfok van overtallige biggen? Zijn er verschillen in de groei tussen biggen die door de zeug worden grootgebracht en deze die kunstmelk krijgen? U vindt hier het antwoord op deze vraag terug.
  • Ik ben aan het overwegen om CCM in te mengen in het varkensvoeder. Daarom zou ik graag op een aantal verschillende plaatsen de installatie gaan bekijken via een opendeurdag of een vereniging die studiedagen organiseert. Zou u mij hier gegevens van kunnen bezorgen a.u.b.? U kan het antwoord op deze vraag nalezen.
  • Bestaat er een methode voor lysinebepaling op krachtvoeder? Ik weet dat er een analysemethode bestaat voor analyse van aminozuren tout court, maar weet dat ze duur is en dus in principe enkel wordt gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek. Bestaat er ook een snelle methode die accuraat en betaalbaar is? Waar wordt deze uitgevoerd? U vindt hier het antwoord op deze vraag terug.
  • Wij zijn van plan om een vleesvarkensstal te bouwen met bijhorende biggenbatterij en dit op brijvoer. Is de kwaliteit van brijvoer in het gewone systeem vergelijkbaar met het restloos systeem?Kunnen het gewone systeem en het restloos systeem allebei gebruikt worden voor pas gespeende biggen? Krijgen de lange voedertroggen of korte sensorbakken de voorkeur? U vindt hier het antwoord op bovenstaande vragen terug.

Varkensloket
© Varkensloket | Gebruikersvoorwaarden
info@varkensloket.be - 09 272 26 67. Heeft u suggesties voor onze website of heeft u een link gevonden die niet werkt? Meld het via het contactformulier.
Vlaamse Overheid